Ropucha szara to nie tylko największa z polskich, ale i europejskich ropuch. Samice dorastają do około 15 cm długości, samce są trochę mniejsze, około 10 cm. 

Ubarwienie ropuch jest bardziej zróżnicowane niż mogłaby to sugerować nazwa. Szary wierzch pokryty jest brązowo-zielono-rdzawymi brodawkami. Brzuch jest wyraźnie jaśniejszy. Duże, wyłupiaste oczy wyróżniają się złotymi tęczówkami i poziomymi, czarnymi źrenicami. Tylne nogi są masywne i krótsze niż np. u żab, z którymi ropuchy są często mylone. I choć umożliwiają ropuchom skoki, to jednak nie jest to ulubiony sposób poruszania się tych płazów.

Szaro-brązowy kamuflaż przydaje się ropuchom na polowaniu, gdyż mamy do czynienia z bardzo skutecznymi drapieżnikami. Łupem tych płazów padają owady, dżdżownice, pająki, ślimaki, a nawet małe płazy i myszy. Ciekawe, że ropuchy są niewrażliwe na ukąszenia pszczół czy jad żmiji. Same również wytwarzają jad, który w sytuacji zagrożenia stanowi dość skuteczną broń przeciwko napastnikom.

Ropuchy szare należą do najbardziej długowiecznych płazów, dożywają nawet 30 lat. Chłodne miesiące spędzają w lesie, hibernują ukryte w szczelinach i zagłębieniach. Do rozrodu potrzebują jednak zbiorników wodnych, gdzie wraz z nadejściem wiosny masowo migrują. Samice składają tam skrzek w postaci długich sznurów. Malutkie, kilkumilimetrowe kijanki od początku są całkowicie samodzielne, choć stanową łatwy łup dla innych organizmów wodnych i nadwodnych (stąd też obrona w postaci licznych jaj). W czerwcu przechodzą przeobrażenie, przypominając dorosłe osobniki i wówczas opuszczają środowisko wodne. Na dojrzałość płciową i pierwszy rozród muszą jednak poczekać jeszcze kilka lat.