Dla wielu osób może być zaskoczeniem, że krętogłów należy do rodziny dzięciołowatych, ponieważ ani wyglądem, ani zachowaniem wcale nie przypomina dzięcioła. Jest niewielkim ptakiem, długość jego ciała wynosi od 16 do 19 cm. Szarobrązowe, pstrokate upierzenie okazuje dobrym maskowaniem i pomaga mu pozostać niezauważonym wśród gałęzi drzew. Spód ciała jest nieco jaśniejszy, a przez oczy przebiega ciemniejsza, brązowa opaska. W przeciwieństwie do innych dzięciołów u krętogłowa trudno po wyglądzie odróżnić płeć. Jego spiczasty i krótki dziób nie sprostałby też takim wyzwaniom, jak wydłubywanie pokarmu, czy wykuwanie dziupli. Z dzięciołami łączą go natomiast mocne i chwytne palce - dwa skierowane do przodu i dwa do tyłu, co umożliwia mu sprawne poruszanie się po drzewach.

Choć krętogłów sam nie wykuwa dziupli, chętnie korzysta z gotowego lokum pozostawionego przez leśnych krewniaków. Samica składa tam od 4 do 8 jaj, które oboje rodzice wysiadują wspólnie. Razem też opiekują się potomstwem. Żywią się owadami, przede wszystkim mrówkami, w których chwytaniu pomaga bardzo długi i lepki język - to cecha która też łączy go z dzięciołami.

A skąd nazwa krętogłów? I tu ten niepozorny ptak znowu was zaskoczy pewną unikalną umiejętnością. Otóż krętogłowy potrafią kręcić głową we wszystkich kierunkach, z wprawą naśladując węża i w ten przebiegły sposób odpędzić napastników.