„Dokoła  puszcza  rodzinna - nasza forteca.  A  nad  nami  Bóg  i  przyszłość  nasza” – pisał jeden z powstańców w liście z sierpnia 1863 r. Polskie lasy od początku Powstanie Styczniowego stały się schronieniem dla tych, którzy uciekli przed „branką”, która miała powstrzymać powstanie, a stało się odwrotnie – przyspieszyła jego wybuch. Puszcza Białowieska stała się później miejscem ciężkich walk z Rosjanami i schronieniem dla pokonanych.

W wierszu „Do Kampinosu” nieznany autor pisał:

Marsz, marsz, do lasu,
Bóg nam da zwycięstwo!

Co wszczęła rozpacz,
To dokona męstwo.

Jaką rolę odegrała w tym Puszcza Białowieska? Stała się nie tylko schronieniem dla uciekinierów, ale i miejscem walk. Zanim będzie o tych walkach i stawianiu czoła przeważającym siłom wroga zaznaczmy, że ślady Powstania Styczniowego obecne są w puszczy do dziś.